125 Haagse lezers recenseren AKO-tiplijst

125 Haagse lezers recenseren AKO-tiplijst

‘Geen roman maar een zoektocht’, ‘Een puzzel die nergens heengaat’, ‘Spannend en literair, je blijft doorlezen’, ‘Schrijft eenvoudig maar beeldend, je ruikt de zee’, ‘Meeslepend, stilistisch en hilarisch’, ‘Een poëtisch sprookje’ … de Haagse amateurrecensenten van de 25 AKO-tiplijst boeken waren echt op dreef, vond recensent en schrijfster Elsbeth Etty.

foto: Yvonne van Kuijk

foto: Yvonne van Kuijk

Met elkaar hetzelfde boek lezen, analyseren, fileren en de uitkomsten over het voetlicht brengen als een professionele jury. 125 lezers hadden zich door Gemeente Den Haag, AKO en de bibliotheek laten verleiden om hier aan mee te doen. Onder meer via Facebook konden belangstellenden zich inschrijven. Vooraf had de bibliotheek 25 mensen bereid gevonden om binnen de groepjes de kar te trekken; onder hen verschillende bekenden als Winnie Sorgdrager, Harry Zevenbergen, Marcel Verreck en Jill Stolk. Op 8 september kon iedereen zijn of haar boek bij de bibliotheek afhalen, op vrijdagavond 27 september was de Centrale Bibliotheek het podium voor hun boekanalyses. Onder toeziend oog van recensent en schrijfster Elsbeth Etty, die alle 25 boeken las, presenteerden de amateurrecensenten hun bevindingen.

Foto: Loes Schleedoorn

Foto: Loes Schleedoorn

Inspirerend en fascinerend
Rond half 8 zitten aan veel tafels in Studio B op de eerste verdieping nog volop groepjes te schaven aan hun finale tekst. Straks is het zover en mogen ze in ongeveer drie minuten en plein public hun boek fileren. Norma de Jong vond het een leuke en inspirerende bezigheid, “ofschoon ik het boek van Walter Godijn anders niet zou hebben uitgelezen, maar dat is natuurlijk heel persoonlijk.”
De meeste van de 25 ad hoc leesclubjes hielden elkaar volgens de opzet via Facebook op de hoogte van hun ervaringen. “Voor mij was het daardoor ook een cursus Facebook”, vertelt een deelnemer. Sommige clubjes spraken fysiek af in café of bibliotheek, Perscentrum Nieuwspoort of bij de Raad van State, “plekken waar je anders niet zo snel komt”, aldus een deelnemer.

Pil
Arjen Wingelaar las Dit zijn de namen van Tommy Wieringa: “Ik liep tijdens het UIT Festival op 8 september langs een kraampje en heb me ertoe laten verleiden. Vanmiddag hebben we de laatste details van ons verslag nog doorgenomen. Wieringa hoort volgens ons op de shortlist te komen, bij de beste zes. Het boek is als een duister sprookje maar toch leest het ook makkelijk weg. Soms herlees je passages en ontdek je een onderliggende laag, ja dat hadden we gedrieën, heel fascinerend.”
Een hele pil te verstouwen kreeg Joop Strous. “Toen ik me aanmeldde, kreeg ik meteen De Boerenoorlog mee, 600 pagina’s dik. Mijn co-lezers zijn vanavond jammer genoeg niet beschikbaar, dus heb ik het verslag grotendeels alleen gemaakt.” Strous’ analyse later op de avond scherp en to the point. En het boek, zo concludeert hij, verdient een plek op de shortlist.

foto: Wieke Terpstra

foto: Wieke Terpstra

De juryrapporten
Daarin aangemoedigd door presentator Marcel Verreck die de recensenten met veel humor interviewde en gitarist Johan Frauenfelder die iedere bespreking treffend muzikaal inleidde, deelden alle groepen in hoog tempo hun analyse met publiek en mede-lezers. De meesten lazen daarbij ook een beeldend stukje uit hun boek voor. Allen eindigden met een cijfer voor het gelezen boek. Enkele typeringen:
‘Geen vrolijk maar wel een mooi boek’ (over Vele hemels boven de zevende);
‘Mager van opzet, mooie kunstbesprekingen en rijk van taal’ (over Verstrooiingen);
‘Geen roman maar een zoektocht’ (over Kronkelpaden van het geheugen);
‘Een puzzel die nergens heengaat’ (over Veronderstellingen);
‘Spannend en literair, je blijft doorlezen (over Wij en ik);
‘Beetje saai in het begin, wel mooi geschreven’ (over Helleveeg)
‘Schrijft eenvoudig maar beeldend, je ruikt de zee’ (over Pier en oceaan);
‘Het is de participatiemaatschappij avant la lettre (over De vergelding).
‘Meeslepend, stilistisch en hilarisch’ (over Hoe ik een beroemde Nederlander werd)
‘Een poëtisch sprookje’ (over Feest van het begin)

Beter lezen
“Je gaat beter lezen als je moet recenseren, dat hebben we vanavond kunnen merken. Ik vond de analyses en de formuleringen van de meningen van een heel hoog niveau,” aldus professioneel boekenrecensent Elsbeth Etty. “Onafhankelijk ook, en dan zie je dat keuzes anders uitpakken dan bijvoorbeeld bij de AKO-jury die we daarnet via de televisie hoorden.” Etty zegt het bijvoorbeeld onbegrijpelijk te vinden dat boeken als Pier en oceaan en Dit zijn de namen niet op de shortlist zijn gekomen. Wel op de shortlist gekomen en grote kanshebber voor de AKO-literatuurprijs 2013 is volgens Etty La Superba van Ilja Leonard Pfeijffer. “Een zeer goed boek en het deed me dan ook veel deugd dat het hier zo goed besproken werd.” Dat de lezers vanavond tot andere conclusies kwamen dan de AKO-jury vond ze een openbaring en een verademing. “Ik denk dat we de beschouwingen vanavond heel serieus kunnen nemen. Een schitterend initiatief van de bibliotheek en zeker voor herhaling vatbaar,” zegt ze aan het eind van een bevlogen avond.

Een groot aantal deelnemers is dan nog volop in gesprek. Ook de lezers van In dit gevreesd gemis, de biografie van dichter Willem Kloos door Bart Slijper, een clubje met twee neerlandici staan nog na te praten. “Wij zijn Kloos als het ware geworden als leesclubje én gaan er met elkaar mee door. Graag geven we de bibliotheek een groot compliment voor dit initiatief.”

Tekst: Ton van der Veeken

 

2018-01-09T16:59:17+00:00